سلطان محمد ميرزا قاجار
284
سفرنامه سيف الدوله ( معروف به سفرنامه مكه ) ( فارسى )
ده نمك و ارادان از قشلاق الى ده نمك « 9 » كه آخر ده خوار است ، هفت ساعت [ است ] . نصف اول راه همه آبادى ، محل زراعت [ و ] آبهاى جارى [ است ] . راه هموار ولى زمينهاى آب شستهء شكافته بسيار دارد . وسط راه ده بزرگى است از خوار موسوم به ارادان . « 10 » به قدر يك ساعت كه از آنجا گذشت ديگر آب و آبادى نيست تا ده نمك . دو سه [ محل ] آب شور تلخ از راه مىگذرد . آبادى ده نمك در زمين پست و بلندى واقع [ است ] . قلعه [ اى ] خرابه از قديم دارد . در خارج قلعه چند خانوار رعيت ساكناند . آبش شور [ و ] هوايش بد [ است ] . كاروانسرايى از قديم ساختهاند . چاپارخانه هم دارد . جاى بسيار پوچى است . لاسگرد و عبدلآباد از ده نمك الى لاسگرد « 11 » هفت ساعت ، اول راه هموار و ريگ بوم [ و ] دست چپ راه كوهستان [ است ] . بعد از سه ساعت قلعه و مزرعهاى است موسوم به عبدلآباد . « 12 » آب بسيار بد و زراعت [ 183 ب ] خيلى كمى دارد . از اين محل گذشته راه دره ماهور است . پرپست و بلندى ندارد ، مگر يكجا قدرى سرازير و سرابالاست . دو ساعت به منزل مانده همهجا از ميان دره مىگذرد . بعضى جا قدرى تنگ و پست و بلند است . چهار محل معبر سيل است كه بر آنها پل ساختهاند . در نيم ساعتى منزل نهر آب و محل زراعت است . پس از آن تا نزديك به منزل همهجا درهء خاكى پست و بلندى است . آبادى لاسگرد در جلگهء كوچكى
--> ( 9 ) . حتما مقصود نمكه است . ده از دهستان رودبار بخش حومه شهرستان دامغان ، 45 كيلومترى شمال باخترى دامغان واقع است . ( فرهنگ جغرافيايى ايران ، ج 3 ، ص 306 ) . ( 10 ) . ده مركز دهستان ارادان ، شهرستان گرمسار ، استان مركزى ، 14 كيلومترى شمال شرقى گرمسار . ( دائرة المعارف فارسى ، ج 1 ، ص 81 ) . ( 11 ) . لاسگرد يا لاسجرد ، ده از دهستان سرخه ، بخش حومه شهرستان سمنان ، 34 كيلومترى جنوب غربى سمنان واقع است . ( همان كتاب ، ج 2 ، ص 2462 ) . ( 12 ) . محتملا مقصود عبد الله آباد مىباشد . ده كوچكى از دهستان سرخه ، بخش مركزى شهرستان سمنان ، 56 كيلومترى باختر سمنان . ( فرهنگ جغرافيايى ايران ، ج 3 ، ص 195 ) .